Rusça Dersler

rusça dersler

Güncelleme:

Rusça derslerimize devam ediyoruz. Rusça öğrenmeye yeni başlayanlar için basit konulardan başlayarak Rusça derslerimize giriş yapacağız ve ilerleyeceğiz. Rusça dersler serimizi dikkatlice takip ederseniz çok kısa sürede Rusça öğrendiğinize kendiniz bile şaşıracaksınız.

Konuya girmeden önce şu bilgiyi vermek isterim: Rusça yaklaşık dünyada 277 milyon insanın kullandığı çok konuşulan bir dildir. Rusça konuşulan ülkelerin başında; Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya gelir. Bunun yanında daha pek çok ülkede Rus dili konuşuluyor.

Rusça başlangıç dersi olarak hazırladığım bu sayfada Rus dili hakkında bir özet sunmak istedim. Mümkün olduğunca kafanızı karıştırmadan Rusça gramer ve giriş seviyesinde bilgilere yer vereceğim. Bu makalemi tamamen okuduğunuzda Rusça hakkında yeterli derecede bilgiye sahip olacaksınız.

Rusça Dersler:

Dersimize başlamadan önce daha önce yazdığım Rusça nasıl öğrenilir adlı makalemi okumanızı tavsiye ederim. Rusça dersimize önce alfabe ve sonra sayılar ile devam edeceğiz. Şimdi Rus alfabesine giriş yapalım.

Rusça Alfabe:

Öncelikle Rus alfabesi ile ilgili daha önce yazdığım Rus alfabesi adlı makalemi okumanızı tavsiye ederim. Rusça öğrenmek aslında anlatıldığı kadar zor değildir.

Öncelikle sizden kafanızın içindeki tüm sorunları bir tarafa bırakarak tamamen yazdığım bilgilere odaklanmanızı istiyorum. Okuduğunuz bilgiyi sağlıklı anlayabilmek için tamamen negatif düşünceleri kafanızın içinden çıkarın. Sadece şu ana gelin ve bu dersi dikkatlice okumaya devam edin.

Rus alfabesi, 33 harften oluşur. Bunlardan 10 tanesi sesli, 21 tanesi de sessiz harflerden oluşur. Ayrıca 2 tane vurgulama işaret bulunur. Hemen aşağıdaki tabloda Rus Alfabesini inceleyelim.

rus alfabesi tablosu

Rusça Sayılar:

Rusça rakamları öğrenmek için önce aşağıdaki Rusça Rakam Tablosunu inceleyelim. Ardından bazı rakamları sesli olarak dinleyerek sayıların nasıl söylendiğini duyalım. Her zaman söylediğim gibi duyarak öğrenmek çok önemlidir arkadaşlar.


Rusça Sayılar Tablosu (Rakamlar)


Özellikle Rusça 1 den 10 kadar sayıları aşağıdaki ses listesine ekledim. Bu rakamların nasıl söylendiğini lütfen dinleyelim. Sonra Rusça dersimize devam edeceğiz.

Rusça Renkler:

Dilerseniz şimdi Rusça renkleri öğrenmeye geçelim. Aşağıdaki oynatma listesinden Rusça renklerin söylenişi dinleyelim ve ardından yüksek sesle duyduğumuz sesi tekrar etmeye çalışalım. Arkadaşlar daha öncede belirttiğim gibi lütfen dinlediğimiz sesleri en az bir kez yüksek sesle tekrar edelim.

Rusça Yüzümüz:

Şimdide Rusça dilinde insan yüzündeki bölümleri tanıyalım. Örneğin kulak, göz, kaş, burun, saç, çene, yanak gibi kelimelerin Rus dilinde nasıl söylendiğini öğrenelim.

Rusça İsimlerin Cinsleri

Advertisements

Rus dilinde isimlerin 3 hali vardır. Bazı isimler eril cins, bazıları dişil cins ve bazılar ise tarafsız cins kategorisine girerler. Birazdan isimleri cinslerine göre ayırırken bunu nasıl yapacağımızı öğreneceğiz.

Bu kurallarda istisnaların olduğunu hemen söylemek isterim. Yani kurala uymayan oldukça fazla kelime var. Bunları ancak ezberleyerek öğrenebilirsiniz. Kurala uyan isimlerde sıkıntı yaşanmaz ama zaman zaman bu kurallara uymayan kelimelerle karşılaşacaksınız.

Şimdi dilerseniz Rusça isimleri cinsine göre nasıl ayırıyoruz? Bu kurallar nelerdir? Bu sorulara yanıt verelim.

  1. Eril Cins İsimler (Мужской Род)
  2. Dişil Cins İsimler (Женский Род)
  3. Orta Cins isimler (Средний Род) veya Nötr Cins İsimler
  4. Çoğul İsimler

Yukarıdaki cinslere ek olarak birde bu isimlerin çoğul halleri vardır. Yani ismin hallerini 4 farklı kategoriye ayırabiliriz. Bu isimleri cinslerine göre nasıl belirliyoruz konumuza girelim. Rusça dilinde isimlerin cinsleri konusunu çok iyi anlamak gerekir çünkü tüm gramer bu konunun üzerinden gider.

Örneğin Rusça sıfatlar ve renkler bile ismin cinsine göre çekime uğrarlar. Biz Türk dilinde kırmızı renge sadece kırmızı derken Rus dilinde bu eril, dişil, orta ve çoğul olmak üzere 4 farklı şekilde söylenir.

Örneğin: Kırmızı kelimesinin isimlere göre çekimine bakalım. Kelimelerin üzerindeki tırnak işaretleri vurgunun nerede olduğunu gösteriyor.

  • кра’сный (eril)
  • кра’сная  (dişil)
  • кра’сное  (orta)
  • кра’сные (çoğul)

Ayrıca bu isimler padejlere göre de çekime uğrarlar. Ama bu konuyu ilerleyen derslerde öğreneceğiz. Rusça padejleri öğrenirken bu konuya tekrar döneceğiz. Fakat kafanızın içinde küçük bir yer etsin diye kırmızı sıfatının padejlere göre nasıl çekildiğini aşağıdaki tabloya bakarak görebilirsiniz. Bu tabloyu anlamaya çalışmayın sadece varyasyonlarını görün diye bu tabloyu paylaşıyorum.

sıfatların padejlere göre çekimi

Şimdi biz kaldığımız yerden yani ismin cinsleri konusuna tekrar dönelim. İlk olarak Rusça eril cins isimleri ve kurallarını öğreneceğiz. Türkçe dışında başka dillerde de isimlerin cinslerini görebiliriz.

Rusça eril cins isimler:

Genel kural olarak kelimelerin son harflerine bakarak söz konusu kelimenin cinsine karar veriyoruz. Ancak istisnalar olduğunu tekrar ediyorum. Son harflere bakarken yazım halindeki harfi esas alıyoruz. Çünkü bazen harfler yazıldığı gibi okunmaz böyle durumlarda o kelimenin nasıl yazıldığını bilmeliyiz.

  • Eğer kelimenin son harfi sessiz harf ise muhtemelen bu kelime erildir.
  • Eğer kelimenin sonu Й veya Ь harfleriyle bitiyor ise muhtemelen bu kelime erildir.

Örnekler: тури́ст – компью́тер – музе́й – слова́рь

Rusça dişil cins isimler:

Dişil cins isimleri anlamak için yine kelimenin son harfine bakıyoruz.

  • Eğer kelimenin son harfi A harfi ile bitiyor ise bu kelime dişildir.
  • Eğer kelimenin son harfi Я harfi ile bitiyor ise bu kelime dişildir.
  • Eğer kelimenin sonu Ь harfleriyle bitiyor ise muhtemelen bu kelime dişildir.

Örnekler: страна́ – ви́за – семья́ – фами́лия – пло́щадь

İstisnalar:
па́пА (baba): Son harfi а ile bitmesine rağmen bu kelime eril kelimedir.
де́душкА (dede): Son harfi а ile bitmesine rağmen bu kelime eril kelimedir.
дя́дЯ (dayı): Son harfi я ile bitmesine rağmen bu kelime eril kelimedir.

Çünkü yukarıdaki kelimeler erkekleri niteledikleri için doğal olarak eril cins isimlere girerler.

Rusça orta cins isimler:

Aynı şekilde orta cins isimleri anlamak içinde kelimenin son harfine bakıyoruz. Yine hatırlatıyorum Rusça okuma kurallarına göre О harfi üzerinde vurgu olmadığı zaman A sesi verir ama biz nasıl yazıldığına göre kelimenin cinsine karar veriyoruz. Aşağıdaki örneklere bakınız. Ayrıca daha önce yazdığım Rusça okuma kuralları başlıklı makalemi okumanızı tavsiye ederim.

  • Eğer kelimenin son harfi О harfi ile bitiyor ise bu kelime orta cinstir.
  • Eğer kelimenin son harfi Е harfi ile bitiyor ise bu kelime orta cinstir.

Örnekler: письмо́ – я́блоко – мо́ре – ко́фе

İstisnalar: Ayrıca bu kurala uymayan ve ezberlenmesi gereken kelimeler olduğunu unutmuyoruz.

Rusça isimlerin çoğul hali:

Bildiğiniz gibi Türkçede isimleri çoğul yaparken kelimelerin sonuna ler ya da lar eklerini getiriyoruz. Rusçada da bu durum geçerlidir. Rusça isimleri çoğul yaparken kelimelerin sonuna Ы, И, А, Я harflerinden birini getirerek bunu yapıyoruz.

Rusça eril isimleri çoğul yapma:

  • Eril isimleri çoğul yaparken sert sessiz ile biten kelimelerin sonuna + Ы harfini ekliyoruz.

Örnek:
докуме́нт = докуме́нты (döküman = dökümanlar)
журна́л = журна́лы (dergi = dergiler)
телефо́н = телефо́ны (telefon = telefonlar)
компью́тер = компью́теры (bilgisayar = bilgisayarlar)

İstisna 1: Eğer kelime К, Г, Х, Ж, Ш, Ч, Щ sesli sert harflerinden biriyle bitiyorsa Ы harfi yerin И harfi getirilir.

İstisna 2: Bazı kelimelerde sonuna А harfi alarak çoğul hal yapılır.

Örnek: го́род = города́ (şehir = şehirler)

  • Eril isimleri çoğul yaparken Ь ile biten kelimenin sonundaki – Ь harfini silerek yerine + И ekliyoruz.

Örnek: слова́рь = словари́ (sözlük = sözlükler)

  • Eril isimleri çoğul yaparken Й ile biten kelimenin sonundaki – Й harfini silerek yerine + И ekliyoruz.

Örnek: музей = музе́и (müze = müzeler)

Rusça dişil isimleri çoğul yapma:

  • Dişil isimleri çoğul yaparken sonu А ile biten kelimelerin sonundaki А silinerek + Ы eklenir.

Örnek: ви́за = ви́зы (vize = vizeler)

İstisna: Eğer kelimenin sondan bir önceki harfi К, Г, Х, Ж, Ш, Ч, Щ sesli sert harflerinden biriyle bitiyorsa Ы harfi yerin И harfi getirilir.

Örnek: де́вушКа = де́вушки (kız = kızlar)

  • Dişil isimleri çoğul yaparken sonu Я ile biten kelimelerin sonundaki Я silinerek + И eklenir.

Örnek: пе́сня = пе́сни (şarkı = şarkılar)

  • Dişil isimleri çoğul yaparken sonu Ь ile biten kelimelerin sonundaki Ь silinerek + И eklenir.

Örnek: пло́щадь = пло́щади (meydan = meydanlar)

Rusça nötr isimleri çoğul yapma:

  • Orta cins isimleri çoğul yaparken sonu О ile biten kelimelerin sonundaki О silinerek + А eklenir.

Örnek: письмо́ = пи́сьма (mektup = mektuplar)

  • Orta cins isimleri çoğul yaparken sonu Е ile biten kelimelerin sonundaki Е silinerek + Я eklenir.

Örnek: мо́ре = моря́ (deniz = denizler)

Rusça Bitmiş ve Bitmemiş Fiiller

Rus dilinde her fiilin hem tamamlanmış yani bitmiş hem de tamamlanmamış yani bitmemiş hali vardır. Örneğin; geçmişte veya gelecekte bir kere yapılmış ya da yapılacak olan bitmiş eylemlerde fiilin tamamlanmış formu kullanırken, geçmişte sürekli yapılan ya da gelecekte sürekli yapılacak olan eylemleri ifade ederken fiilin tamamlanmamış formu kullanılır.

  • Tamamlanmış fiiller sadece geçmiş zamanda ve gelecek zamanda kullanılır.
  • Tamamlanmamış fiiller geçmiş, şimdiki ve gelecek zamanlarda kullanılır.

Fiillerin tamamlanmış halleri genelde tamamlanmamış fiillerin önlerine ön ekler getirilerek yapılır.

Örnek: чита́ть (bitmemiş) = прочита́ть (bitmiş) Her iki fiil de okumak anlamına gelir. Yeni bir fiili öğrenirken, fiilin iki halini de ezberlemek gerekir.

Örnekler:
писа́ть = написа́ть (yazmak)
смотре́ть = посмотре́ть (bakmak)
слу́шать = послу́шать (dinlemek)
гото́вить = пригото́вить (hazırlamak)
пить = вы́пить (içmek)
учи́ть = вы́учить (öğrenmek)

Rusça bitmemiş fiiller:(несовершенный вид)

Tamamlanmamış fiiller şimdiki zamanda çekime uğradığı zaman, şimdiki zaman ve geniş zaman anlamlarına gelebilirler. Rusçada geniş ve şimdiki zaman yoktur, bunun yerine bu iki zamanı içine alan gerçek zaman kavramı vardır.

Bitmemiş fiiller, eylemin tekrarlandığını, eylemin uzunluğunu, birden fazla eylemin yapıldığını vurgulamak için kullanılır.

Örnek: чита́ть (okumak) bitmemiş hal
Я чита́ю (ben okuyorum veya ben okurum)
Вы чита́ете (siz okuyorsunuz veya siz okursunuz)
Он чита́ет (o okuyor veya o okur)

Rusça bitmiş fiiller:(совершенный вид)

Bazı bitmiş fiiller tamamen farklı bir kelimeye dönüşebilir. говори́ть = сказа́ть = söylemek gibi. Bitmiş fiillerin şimdiki zaman anlamları yoktur. Yani şimdiki zaman ve geniş zamanda tamamlanmış fiil formları kullanılmaz.

Bitmiş fiiller sadece geçmiş zamanda ve gelecek zamanda yapılan ya da yapılacak olan eylemleri ifade etmek için kullanılır. Gelecek zaman için kullanıldığında; kesin yapılacak işler için, planlanmış işleri ifade etmek için, bir kez yapılacak işleri ifade ederken, başlanacak ve kesin olarak bitirilecek eylemleri söylerken fiilin bitmiş hali kullanılır.

Şu iki örneğe bakınız: Bitmiş ve bitmemiş fiillerin arasındaki kullanım farkını anlamaya çalışın.

Я бу́ду чита́ть (Ben okuyacağım) (bitmemiş hal) Ben bu kitabı okuyacağım ama bitirip bitirmeyeceğim belli değil.
Я прочита́ю (Ben okuyacağım) (bitmiş hal) Ben bu kitabı kesinlikle okuyacağım ve bitireceğim, artık ben bunun planını yaptım.

Hemen yeri gelmişken söyleyelim. Bitmemiş fiiller gelecek zamanda mastar halinde kullanılırlar. Bitmiş fiiller gelecek zamanda şahıs zamirleri ile birlikte çekime uğrar. Aşağıda bitmiş ve bitmemiş fiillerin gelecek zamanda nasıl kullanıldıklarını ve çekime uğradıklarını gösteren örneklere bakınız.

Прочита́ть = Okumak (bitmiş hal) (Gelecek zamanda şahıs zamirleri ile çekime uğrarlar)

Я прочита́ю = Ben okuyacağım
Ты прочита́ешь = Sen okuyacaksın
Он прочита́ет = O okuyacak
Мы прочита́ем = Biz okuyacağız
Вы прочита́ете = Siz okuyacaksınız
Они́ прочита́ют = Onlar okuyacaklar

Чита́ть = Okumak (bitmemiş hal) (Gelecek zamanda mastar halinde быть yardımcı fiili ile kullanılır)

Я бу́ду чита́ть = Ben okuyacağım
Ты бу́дешь чита́ть = Sen okuyacaksın
Он бу́дет чита́ть = O okuyacak
Мы бу́дем чита́ть = Biz okuyacağız
Вы бу́дете чита́ть = Siz okuyacaksınız
Они́ бу́дут чита́ть = Onlar okuyacaklar

Önemli: Unutmuyoruz, bitmiş fiiller gelecek zamanda çekime uğrarlarken, bitmemiş fiiller mastar halinde yardımcı быть fiili ile birlikte kullanılır.

Rusça Zamanlar

Rus dilinde sadece 3 zaman vardır demiştik. Geçmiş zaman, gerçek zaman ve gelecek zaman. Daha önce tamamlanmış fiillerin sadece geçmiş zamanda ve gelecek zamanda kullanıldığını öğrenmiştik. Şimdiki zamanda ve geniş zamanda tamamlanmış fiil kullanılmaz.

Bitmemiş fiiller ise 3 zamanda da kullanılır. Geçmiş, şimdiki ve gelecek zamanda bitmemiş fiilleri kullanabiliriz. Bitmiş ve bitmemiş fiillerin arasındaki fark, bitmiş fiilleri şimdiki zamanda kullanmıyoruz.

Şimdiki Zaman:

Rusçada şimdiki zamanda nasıl cümle kurulur birlikte öğrenelim. Örneklere geçmeden önce daha önce yazdığım Rusça şimdiki zaman adlı makalemi okumanızı tavsiye ederim. Şimdiki zaman cümleleri kurmak oldukça kolaydır. Sadece bitmemiş fiilleri kullanarak bu fiili şahıs zamirlerine göre çekiyoruz.

Я рабо́таю = Ben çalışıyorum, çalışırım
Ты рабо́таешь = Sen çalışıyorsun, çalışırsın
Он рабо́тает = O çalışıyor, çalışır
Мы рабо́таем = Biz çalışıyoruz, çalışırız
Вы рабо́таете = Siz çalışıyorsunuz, çalışırsınız
Они́ рабо́тают = Onlar çalışıyorlar, çalışırlar

Geçmiş Zaman:

Rusçada geçmiş zamanda nasıl cümle kurulur öğrenelim. Örneklere geçmeden önce daha önce yazdığım Rusça geçmiş zaman adlı makalemi okumanızı kesinlikle öneririm. Daha önce biz biliyoruz ki, geçmiş zamanda hem bitmiş fiiller hem de bitmemiş fiiller kullanılır.

Geçmiş zamanda hem bitmiş hem de bitmemiş fiiller şahıs zamirlerine göre 3 farklı şekilde (eril, dişil ve çoğul) şeklinde çekime uğrar. Oldukça kolaydır bu nedenle hemen anlayacaksınız. Her fiilinin geçmiş zaman çekimini bilmeniz gerekir.

Aslında bunun formülü var ama ben formüllere karşıyım. Bu nedenle bir dilin şiir gibi akustik bir şekilde öğrenilmesi gerektiğini savunuyorum. Çünkü formüller kafanızı karıştırmaktan başka bir işe yaramaz. Duyarak ve tekrar ederek konuşma gerçekleşir. Formüller ise sadece sınav kağıtlarında sorulara yanıt vermenizi sağlar. Fakat iş konuşmaya geldiği zaman formüller hiçbir işe yaramaz.

Hem bitmiş hem de bitmemiş fiiller ile geçmiş zamanda cümleleri nasıl yapılır? Şimdi bunu öğrenelim. Geçmiş zamanda her fiilin 3 halini öğrenmeniz gerekir. Eril, dişil ve çoğul. Yani erkek için kadın için ve çoğul kişiler için.

Şimdi Чита́ть = Прочита́ть (okumak) fiilinin geçmiş zamanda nasıl çekildiğine bakalım.

Чита́ть (bitmemiş fiil) okumak
Я, ОН чита́л (Eril cins) Okudum, Okudu
Я, ОНА́ чита́ла (Dişil cins) Okudum, Okudu
МЫ, ВЫ, ОНИ́ чита́ли (Çoğul kişiler) Okuduk, Okudunuz, Okudular

Прочита́ть (bitmiş fiil) okumak
Я, ОН прочита́л (Eril cins) Okudum, Okudu
Я, ОНА́ прочита́ла (Dişil cins) Okudum, Okudu
МЫ, ВЫ, ОНИ́ прочита́ли (Çoğul kişiler) Okuduk, Okudunuz, Okudular

Gördüğünüz gibi Rusça geçmiş zamandaki cümleleri bu şekilde kolayca kurabilirsiniz.

Gelecek Zaman:

Rusçada gelecek zamanda nasıl cümle kurulur öğrenelim. Örneklere geçemeden önce daha önce yazdığım Rusça gelecek zaman adlı makalemi okumanızı kesinlikle tavsiye ederim. Gelecek zamanda hem bitmiş fiiller hem de bitmemiş fiiller kullanılır.

  • Bitmemiş fiiller ile yapılan gelecek zaman cümlelerinde yardımcı быть yardımcı fiilini kullanıyoruz ve fiil mastar halinde kalıyor.

Örnek:
Я бу́ду + mastar halinde bitmemiş fiil
Ты бу́дешь + mastar halinde bitmemiş fiil
Он бу́дет + mastar halinde bitmemiş fiil
Мы бу́дем + mastar halinde bitmemiş fiil
Вы бу́дете + mastar halinde bitmemiş fiil
Они́ бу́дут + mastar halinde bitmemiş fiil

  • Bitmiş fiiller ile yapılan gelecek zaman cümlelerinde bitmiş fiilimiz şahıs zamirleri ile birlikte çekime giriyor.

Örnek:
Я прочита́ю (Ben okuyacağım)
Ты прочита́ешь (Sen okuyacaksın)
Он прочита́ет (O okuyacak)
Мы прочита́ем (Biz okuyacağız)
Вы прочита́ете (Siz okuyacaksınız)
Они́ прочита́ют (Onlar okuyacaklar)

Rusça Sıfatlar

Sıfatlar bağlı oldukları isimlerin durumlarını ve özelliklerini açıklayan kelimelerdir. Örneğin yeni kalem, küçük ev, büyük bina, sarı araba gibi. Sıfatlar sayesinde isimlerin niteliklerini belirtiriz. Rus dilinde Türk dilinden farklı olarak sıfatlar, cins ve sayılarına göre çekime uğrarlar.

Yani Türkçede kullanılan uzun sıfatı Rus dilinde 4 farklı şekilde söylenir. Eril, dişil, orta ve çoğul şekli vardır.

Sıfatlar, Rusçada genel olarak ОЙ, ИЙ, ЫЙ ekleri ile biterler. Sözlükte bir sıfatı aradığınız zaman o sıfatın eril formunu bulursunuz. Genelde sözlüklerde sıfatların dişil, orta ve çoğul hallerini bulamazsınız.

Örnekler:
большо́й = büyük
ма́ленький = küçük
ста́рый = eski

большо́й – больша́я – большо́е – больши́е (eril – dişil – orta – çoğul)
ма́ленький – ма́ленькая – ма́ленькое – ма́ленькие (eril – dişil – orta – çoğul)
ста́рый – ста́рая – ста́рое – ста́рые (eril – dişil – orta – çoğul)

Gördüğünüz gibi yukarıda akustik bir düzen var. Sıfatları bu sisteme göre yüksek sesle okuduğunuz zaman aslında yeni duyduğunuz bir sıfatın bile otomatik olarak çekimini yapabilirsiniz. Benim önerim şudur. Kendiniz için bir kağıda 20 tane sıfat yazın ve bu sıfatların 4 halini de aynı kağıda yazın.

Her gün bu sıfatları hızlıca okuyun, bu ritmi beyniniz öğrenecek ve daha sonra duyduğunuz herhangi bir sıfatın çekimini beyniniz otomatik olarak gerçekleştirecek.

Cümle içinde sıfatın hangi halini kullanacağımıza, cümlede geçen ismin eril, dişil, orta veya çoğul isim olmasına göre karar veriyoruz. Örneğin; eğer sıfatımız eril bir ismin hemen önüne geliyorsa, o halde sıfatımızın eril formunu kullanacağız.

Örnekler:
большо́й дом (büyük ev) Eril sıfat kullandık çünkü дом kelimesi eril bir isimdir.
ма́ленькая маши́на (küçük araba) Dişil sıfat kullandık çünkü маши́на kelimesi dişil bir isimdir.
ма́ленькие маши́ны (küçük arabalar) Çoğul sıfat kullandık çünkü маши́ны kelimesi çoğul bir isimdir.

Türkçede bir şeyin niteliğini sorarken NASIL kelimesini kullanırız. Rusçada NASIL kelimesinin 4 farklı formu vardır. Eğer erkek bir isimler için, dişil isimler için, orta cins isimler için ve çoğul isimler için NASIL sorusunu şu şekilde soruyoruz.

Како́й? – Кака́я? – Како́е? – Каки́е? = Nasıl? veya Hangi?

Како́й дом? Nasıl bir ev? (Ev kelimesi eril oldu için Како́й kalıbı kullanılır)
Кака́я маши́на? Nasıl bir araba? (Araba kelimesi dişil oldu için Кака́я kalıbı kullanılır)
Каки́е ру́чки? Nasıl kalemler? (Kalemler kelimesi çoğul oldu için Каки́е kalıbı kullanılır)

Rusça Zamirler

Rusça iyelik zamirleri nasıl kullanılır? Hep birlikte iyelik zamirleri hakkında temel bilgiler edinelim. İyelik yani sahiplik belirten cümlelerde kullanıyoruz. Türkçede KİMİN sorusunu tek bir kelime ile sorarken, Rusçada bu KİMİN sorusunu 4 farklı şekilde soruyoruz.

Daha önceki derslerden bildiğini üzere eril, dişil, orta cin ve çoğul cins isimlerin kime ait olduğunu öğrenmek için Rusçada bunu 4 farklı şekilde soruyoruz.

ЧейЧьяЧьёЧьи = Kimin? (eril – dişil – orta – çoğul)

Aşağıdaki Rusça iyelik zamirleri tablosunu inceleyin.

rusça iyelik zamirleri

Örnekler:

Чья э́то ви́за? Bu kimin vizesi? (Vize dişil isim olduğu için Чья kalıbını kullanıyoruz.)
Э́то моя́ ви́за. Bu benim vizem. (Vize dişil isim olduğu için моя́ kalıbını kullanıyoruz.)

Чьи э́то фотогра́фии? Bunlar kimin fotoğrafları? (Fotoğraflar çoğul isim olduğu için Чьи kabını  kullanıyoruz.)
Э́то на́ши фотогра́фии. Bunlar bizim fotoğraflarımız. (Fotoğraflar çoğul isim olduğu için на́ши kabını  kullanıyoruz.)

Sanırım yukarıda verdiğim örnekler yeterli olacaktır. Bu örneklere göre isimlerin cinsine göre hangi soru kelimesi ya da iyelik zamiri gelecek buna karar veriyoruz.

Rusça Zarflar

Bildiğiniz gibi sıfatlar isimler nitelerler, zarflar ise fiillerin anlamını genişletir. Türk dilinde zarflar ve sıfatlar aynı şekilde yazılır ama bu durum Rusçada böyle değildir. Rus dilinde zarfların ayrı yazılışı vardır ve zarflardan sıfatlar türetilir.

Örneğin:
Güzel kız (Buradaki güzel kelimesi sıfattır)
Güzel konuşuyorum (Buradaki güzel kelimesi zarftır)
Yukarıdaki iki örnekte gördüğünüz gibi Türkçede güzel kelimesi hem sıfat hem de zarf olarak kullanıldığında değişmiyor ama Rus dilinde durum böyle değil.

хорошо́ (zarf) (güzel)
хоро́ший (eril cins sıfat)
хоро́шая (dişil cins sıfat)
хоро́шее (orta cins sıfat)
хоро́шие (çoğul sıfat)

Yukarıdaki örnekte gördüğünüz gibi хорошо́ zarfından sıfatlar meydana geliyor. Burada bilmeniz gereken konu; isimleri nitelerken sıfatları, fiilleri belirtirken zarfları kullanıyoruz.

Aşağıdaki diğer örneğimizi inceleyelim.
пло́хо (zarf) (kötü)
плохо́й (eril cins sıfat)
плоха́я (dişil cins sıfat)
плохо́е (orta cins sıfat)
плохи́е (çoğul sıfat)

Bu iki örnekle sanırım sıfat ve zarf arasındaki fark anlaşılmıştır. Bu şekilde zarflardan sıfatları oluşturuyoruz.

Zarflara Как? sorusu sorulur. Yani nasıl? sorusunu soruyoruz.

Örnek:
Как он говори́т? O nasıl konuşur?
Он говори́т хорошо́. O güzel konuşur.
Gördüğünüz gibi konuşmak fiili ile birlikte zarf kullandık. Unutmuyoruz! Fiil kullandığımız zaman sıfat değil zarf kullanıyoruz. Ve soru sorarken Как kalıbını kullanıyoruz.

Rusça Bağlaçlar

Rus dilinde en çok kullanılan bağlaçları öğrenelim. Bu bağlaçları cümle içlerinde sık sık duyarsınız, bu nedenle anlamlarını bilmek gerekir.

ИАНОИЛИТОЖЕ

И bağlacı VE anlamına gelir ya da DE, DA gibi benzerliği ifade eder.
Э́то журна́л и газе́та. Bu dergi ve gazetedir. (ve bağlacı durumu)
Он чита́ет, и я чита́ю. O okuyor, ben de okuyorum. (benzerlik durumu)


А bağlacı iki basit cümleyi birleştirir, isimler arasındaki zıtlıkları belirler. Önünde her zaman virgül işareti vardır. İSE veya AKSİNE olarak Türkçeye çevrilir.
Э́то не газе́та, а журна́л. Bu dergi değil, aksine gazetedir.
Кни́га моя́, а ру́чка твоя́. Kitap benim, dergi ise senin.
Он пи́шет, а я чита́ю. O yazıyor, ben ise okuyorum.


НО bağlacı ama anlamında kullanılır. Türkçeye AMA, OYSA, VEYA anlamlarında çevrilir.
Он говори́т по-ру́сски, но пло́хо. O Rusça konuşuyor ama kötü.
Э́то но́вый дом, но плохо́й. Bu yeni bir ev ama kötü.
Я зна́ю пра́вду, но не могу́ говори́ть. Gerçeği biliyorum ama söyleyemem.


ИЛИ bağlacı bir seçimi ifade eder. Genel olarak soru cümlelerinde kullanılır ve Türkçeye VEYA, YA DA, YOKSA olarak çevrilir.
Э́то вода́ и́ли чай? Bu su mu, yoksa çay mı?
Э́то дом и́ли шко́ла? Bu ev mi, yoksa okul mu?


ТОЖЕ bağlacı DE, DA anlamında kullanılır. Katılım ifade eder.
Он говори́т по-ру́сски, я то́же говорю́ по-ру́сски. O Rusça konuşur, ben de Rusça konuşurum.
Я смотрю́ телеви́зор, моя́ жена́ то́же смо́трит телеви́зор. Ben TV ye bakıyorum, karım da TV ye bakıyor.


Rusça Padejler

Türkçede olduğu gibi Rusçada da ismin halleri vardır. Türkçede 5 tane hal varken bu durum Rusçada 6 tanedir. Bu dersimizde Rusça padejleri yalın halden başlayarak öğrenmeye başlayacağız.

İsmin Yalın Hali – Именительный Падеж

İsmin YALIN halini daha iyi öğrenmek için daha önce yazdığım ismin YALIN hali adlı makaleme bakabilirsiniz. Bu padejde isimler ek almazlar ve yalın halde bulunurlar. Zaten bu nedenle yalın hal diyoruz.

Kullanım Alanları:

  • Кого́? Что? = Kim? Ne? sorularına cevap verir.

Örnekler:
Кто э́то? Bu kim?
Э́то учи́тель. Bu öğretmen.

Что э́то? Bu nedir?
Э́то кни́га. Bu kitap.

Она́ интере́сная? O ilginç midir?
Да она́ о́чень интере́сная. Evet, o çok ilginç.

İsmin İN Hali – Родительный Падеж

İsmin İN halini daha iyi öğrenmek için daha önce yazdığım ismin İN hali adlı makaleme bakabilirsiniz. Şimdi dilerseniz aşağıdaki tabloya bakarak Rusçada ismin İN halinde isimlerin hangi ekleri aldıklarını inceleyelim.

Rusça İsmin İN Hali - Родительный Падеж

Родительный Падеж: nesnenin kime ait olduğunu bildirirken, bir bütünün parçalarını ifade ederken, edatlı veya edatsız cümlelerde kullanılır.

Kullanım Alanları:

  • Кого́? Чего́? Kimin? Neyin sorularına yanıt verir.
  • У кого́ есть? Kimde var? Kimin var? sorularına yanıt verirken kullanılır.
  • Нет кого́? Yokluk durumlarını anlatırken kullanılır. (Örneğin: Kim yok?  Ne yok?)
  • Отку́да? Nereden? veya Nereli? sorularına yanıt verirken ИЗ ve С bağlaçları ile birlikte kullanılır.
  • Ско́лько? Кото́рый час? Ne kadar? Kaç? Saat kaç? sorularına yanıt verirken iki ve dört arasındaki rakamlar ile kullanılır.
  • О́коло (Yakınında, Civarında) yer belirtirken nerede sorusuna cevap verirken kullanılır.

Örnekler:
Э́то автомоби́ль брата. Bu kardeşimin otomobilidir.
Э́то автомоби́ль сестры́. Bu kız kardeşimin otomobilidir.

Э́то пе́рвая часть уро́ка. Bu dersin ilk kısmıdır.
Там зда́ние ба́нка. Burada bankanın binası var.

Э́та ко́мната жены́. Bu karımın odasıdır. (Rusça cümlelerde eğer; benim, senin, onun gibi iyelik zamirleri kullanılmazsa, cümlede geçen nesne ya da kişi, söyleyen kişiye aittir.)

Он дире́ктор ба́нка. O bankanın müdürüdür.
Дайте мне пожа́луйста буты́лку вина́. Bana bir şişe şarap verin lütfen.

Я из Росси́и. Ben Rusya’dan geldim. (Ben Rusum)
У меня́ нет биле́та. Benim biletim yok.

У меня́ нет газе́ты. Benim gazetem yok.
Вчера́ у нас не́ было экза́мена. Dün bizim sınavımız yoktu.

İsmin E Hali – Дательный Падеж

İsmin E halini daha iyi öğrenmek için daha önce yazdığım ismin E hali adlı makaleme bakabilirsiniz. Başlangıç olarak aşağıda hazırladığım Rusça İsmin E Hali Tablosunu inceleyin. Daha sonra cümle örnekleri ile E halini anlamaya çalışalım.

Rusça İsmin E Hali - Дательный Падеж

Birine bir şey satın almak, birine bir şey hediye etmek, birisinin yararına bir şey yapmak, birine yardım etmek, birine telefon etmek, birine bir şey söylemek, birine bir şey anlatmak, birine bir şey açıklamak gibi durumları ifade etmek için Rusçada ismin E hali kullanılır.

Kullanım Alanları:

  • Кому́? Чему́? Kime? Neye? sorularına cevap verir.
  • Yaş sorarken kullanılır. (Örnek: Kim 20 yaşında?) Кому 20 лет? Rusça bunu şöyle düşünün ” Kime 20 yaş? ”
  • К кому́? К чему́? Yönelme durumu ( Kime doğru? Neye doğru?)

Örnekler:
Кому́
мать купи́ла кни́гу? Annem kime kitabı satın aldı?
Мой друг помога́л мне. Arkadaşım bana yardım etti.

Я подари́л цвето́к свое́й де́вочке. Ben kendi kız arkadaşıma çiçek hediye ettim.
Не забу́дь позвони́ть сестре́. Kız kardeşini aramayı unutma.

Учи́тель расска́зывал но́вое пра́вило ученику́. Öğretmen yeni kuralı öğrenciye anlattı.
Мне на́до прочита́ть текст. Yazıyı okumalıyım.

Мне ну́жно прочита́ть текст. Yazıyı okumam gerekiyor.
Мне мо́жно прочита́ть текст. Yazıyı okuyabilirim.

Мне нельзя́ прочита́ть текст. Yazıyı okuyamam.
Мне ну́жен конве́рт. Bana zarf lazım ( Zarfa ihtiyacım var.)

Мне ску́чно до́ма. Evde sıkılıyorum. (Benim evde canım sıkılıyor)
Мне хо́лодно. Üşüyorum (Bana soğuk)

Нам о́чень хорошо́ здесь. Biz burada çok iyiyiz.
Ему́ 31 год. O, 31 yaşında.

Мне 25 лет. Ben 25 yaşındayım.
Ско́лько ему́ лет? O kaç yaşında? Onun yaşı kaç? (erkek için soruluyor)

İsmin İ Hali – Внительный Падеж

İsmin İ halini daha iyi öğrenmek için daha önce yazdığım ismin İ hali adlı makaleme bakabilirsiniz. Rusça ismin İ halinde isimlerin sonlarına aldıkları ekleri görmek için aşağıda hazırladığım tabloya bakınız.

Rusça İsmin İ Hali - Внительный Падеж

Rusçada İ hali dışında isimler canlı ya da cansız diye ayrılmazlar. Sadece Rusça İ halinde isimleri canlı ve cansız olarak ayırıyoruz. Cansız erkekler ve tarafsız isimler hiçbir değişikliğe uğramazlar ve aynı kalırlar. Canlı erkekler А veya Я ekleri alırlar. Dişi isimler canlı ya da cansız olmasına bakılmaksızın У veya Ю eklerinden birini alırlar ama Ь ile biten dişi isimler hariç.

Geçişli fiiller, İ hali ile birlikte kullanılır. Bir fiilin geçişli mi yoksa geçişsiz mi olduğunu anlamak için şu soruları sorarız. Kimi? ve Neyi? Eğer mantıklı cevap alabiliyorsak bu geçişli fiildir.

Örneğin, ” Köpek kediyi görüyor ” cümlesindeki görmek fiilinin geçişli olup olmadığını anlamak için şu soruyu soruyoruz. ” Köpek neyi görüyor? ” Bu soruyu sorabildiğimize göre görmek fiili geçişli bir fiildir.

Örneğin, ” Ben traş oluyorum ” cümlesinde kimi veya neyi sorusunu sorduğumuzda bir anlam çıkmaz. O halde traş olmak fiili geçişsiz bir fiildir.

Kullanım Alanları:

  • Кого́? Что? Kimi? Neyi? sorularına cevap verir.
  • Куда́? Nereye? sorusuna yanıt vermek için kullanılır.
  • Когда́? Ne zaman? sorusuna haftanın günlerini belirtirken (Örnek: pazartesi günü, salı günü vb…)
  • Во что игра́ть? Ne oynamak? sorularına yanıt verirken В ve ВО edatları ile birlikte kullanılır.

Örnekler:
Кого́
ви́дит соба́чка? Köpek kimi görüyor?
Я звоню́ Ви́ктора. Ben Viktor’a telefon açıyorum. (Viktor’u arıyorum)

Она́ хорошо́ по́мнит Андре́я. O, Adrey’i çok iyi hatırlıyor.
Мы зна́ем А́нну. Biz Anna’yı biliyoruz. (Biz Anna’yı tanıyoruz)

Она́ ча́сто ви́дит Мари́ю. O, sık sık Mariya’yı görür.
Я люблю́ тебя́. Ben seni seviyorum.

Я зна́ю Москву́. Ben Moskova’yı biliyorum.
Я чита́ю газе́ту. Ben gazeteyi okuyorum. (Ben gazete okuyorum)

Я люблю́ брата и сестру́. Ben erkek kardeşimi ve kız kardeşimi seviyorum.
Я жду подру́гу. Ben kız arkadaşımı bekliyorum.

İsmin İLE Hali – Творительный Падеж

İsmin İLE halini daha iyi öğrenmek için daha önce yazdığım ismin İLE hali adlı makaleme bakabilirsiniz. Rusça ismin İLE halinde isimlerin sonlarına aldıkları ekleri aşağıdaki tabloya bakarak anlamaya çalışın.

Rusça İsmin İLE Hali - Творительный Падеж

Aynı Türkçede olduğu gibi Rusçada da kim ile gitmek ya da ne ile gitmek gibi sorulara yanıt vermek için ismin İLE halini kullanıyoruz. Ayrıca bir şeyle ilgilenmek gibi durumları açıklamak için de ismin ile halini kullanıyoruz.

Kullanım Alanları:

  • Кем? Чем? Зачем? Kiminle? Neyle? Niçin? sorularına cevap verir.
  • С Кем? С Чем? Kiminle? Neyle? sorularına yanıt verirken С edatı ile birlikte kullanılır.
  • Когда? Ne zaman? sorusuna günün dilimleri (öğlen, akşam, sabah vb..) ve hangi mevsimde olduğunu belirtmek için kullanılır. (Eylülde, Ekimde, Şubatta vb…)
  • Кем работать? Kim olarak çalışmak? Meslek belirtirken kullanılır. (Örnek: Doktor olarak çalışıyorum)
  • Кем быть? Kim olmak? Meslek olarak kim olmak istediğimizi ya da geçmişte ne olarak çalıştığımızı söylemek için kullanılır.

Örnekler:
Э́то на́ша ба́бушка, с ней всегда́ интере́сно. Bu bizim büyükannemiz, onunla olmak her zaman ilginçtir.
Он разби́л мячо́м окно́. O camı topla kırdı. (O camı neyle kırdı? O camı topla kırdı)

Он пи́шет ру́чкой. O kalemle yazıyor. (Ne ile yazıyor? Kalemle yazıyor.)
Она́ рису́ет карандашо́м. O kalemle (kalem ile) çiziyor.

Ребёнок ест ло́жкой и ви́лкой. Çocuk kaşıkla ve çatalla yiyor.
Ма́ма ре́жет хлеб ножо́м. Annem ekmeği bıçakla kesiyor.

Он хо́чет быть врачо́м. O doktor olmak istiyor.
Он был врачо́м. O doktordu.
Он бу́дет врачо́м. O doktor olacak.

И́ра учи́лась и ста́ла по́варом. İra okudu ve aşçı oldu.
Кем ты рабо́таешь? Kim olarak çalışıyorsun? (Mesleğin nedir?)

Она́ рабо́тает ме́неджером. O yönetici olarak çalışıyor.
Я рабо́таю учи́телем. Ben öğretmen olarak çalışıyorum.

В свобо́дное вре́мя я занима́юсь йо́гой. Boş zamanlarımda yoga ile ilgileniyorum.
Я увлека́юсь му́зыкой. Ben müzikle ilgileniyorum.

Он восхища́ется свое́й жено́й. O karısına hayran. (O karısı ile gurur duyuyor.)
Он дово́лен свое́й рабо́той. O kendi işinden memnun. (O kendi işi ile memnun)

Больша́я любо́вь начина́ется с ссо́ры. Büyük aşk kavga ile başlar.
Скача́йте ви́део с ссы́лки. Videoyu bağlantıdan indirin.

Он игра́ет с дру́гом в хбох. O arkadaşı ile x-box oynuyor.
Я пошла́ с подру́гами в кино́. Ben arkadaşlarım ile sinemaya gittim.

Ди́ма разгова́ривает с Никола́ем. Dima Nikolay ile konuşuyor.
Ма́льчик с интере́сом чита́ет кни́гу. Çocuk ilgiyle bir kitabı okuyor.

Же́нщина с голубы́ми волоса́ми. Mavi saçlı kadın. (Mavi saçları ile bir kadın)
Па́рень с зелёными глаза́ми. Yeşil gözlü bir adam. (Yeşil gözleriyle bir adam)

Я люблю́ пить ко́фе с молоко́м. Ben sütlü kahve içmeyi severim.
Дом с балко́ном. Balkonlu ev. (Balkonu ile bir ev)

Э́то мой чемода́н с деньга́ми. Bu benim para çantam.
Пти́ца над маши́ной. Arabanın üstündeki kuş.
Кот под маши́ной. Arabanın altındaki kedi.

Ма́льчик пе́ред маши́ной. Arabanın önündeki çocuk.
Бе́лка ме́жду де́ревом и маши́ной. Sincap ağaç ile arabanın arasında.
Медве́дь за маши́ной. Ayı arabanın arkasında.

Она́ ря́дом с маши́ной. O arabanın yanında.
Де́ти лю́бят ле́том купа́ться в реке́. Çocuklar yazın nehirde yüzmeyi çok severler.
У́тром Он чи́стит зу́бы. Sabahları O dişlerini temizler.

Про́шлым ве́чером я ходи́л на конце́рт. Dün akşamleyin konsere gittim.
Пе́ред едо́й на́до мыть ру́ки. Yemekten önce elleri yıkamak lazım.
Ма́ма говори́т шёпотом о́чень ти́хим го́лосом. Annem çok sessiz bir sesle fısıldayarak konuşuyor.

Она́ пое́хала по́ездом. O trenle gitti.
Она́ пошла́ в магази́н за кни́гой. O kitap için dükkana gitti.
Поздравля́ю вас с пра́здником. Tatilinizi kutlarım.
С Но́вым го́дом и Рождество́м. Mutlu Noeller ve mutlu yıllar.

Кни́га чита́ется ма́льчиком. Kitap çocuk tarafından okunuyor. (edilgen cümle)
Что с тобо́й? Sorunun nedir? Ne oluyor sana? Derdin ne?
Я заболе́л гри́ппом. Ben grip oldum.
Ка́жется, что я начина́ю заболева́ть просту́дой. Görünüşe göre üşütmeye başlıyorum.

İsmin DE Hali – Предложный Падеж

İsmin DE halini daha iyi öğrenmek için daha önce yazdığım ismin DE hali adlı makaleme bakabilirsiniz. Rusça ismin DE halinde isimlerin son eklerinin nasıl değiştiğini anlamak için aşağıdaki tablomuzu inceleyelim.

Rusça İsmin DE Hali - Предложный Падеж

Rusça ismin DE hali edatlarla kullanılır bu nedenle edatlı hal de diyebiliriz. Bu nedenle isimlerin önünde mutlaka bir edat bulunması gerekir.

Kullanım Alanları:

  • О ком? О чём? Kim hakkında? Ne hakkında? sorularına cevap verir.
  • О, ОБ, ОБО, ПРИ, НА, В edatları ile birlikte kullanılır.
  • Где? Nerede? sorusunu cevaplarken В ve НА edatları ile bir yerde bulunma durumlarında kullanılır.
  • На чем? Ne ile? (hangi araçla hareket etmek) durumlarını ifade ederken kullanılır.
  • Когда? Ne zaman? Yılın herhangi bir ayını zaman olarak belirtmek için kullanılır.

Örnekler:
О чём
говори́т ма́льчик. Çocuk ne hakkında konuşuyor? (Çocuk neden bahsediyor?)
О ком говори́т ма́ма? Annem kim hakkında konuşuyor?
Где мой шарф? Benim atkım nerede?

О ком ты ду́маешь сейча́с? Şimdi sen kim hakkında düşünüyorsun?
Любо́вь, э́то когда́ ты ду́маешь о нём пе́ред сном. Aşk, uyumadan önce onun hakkında düşünmektir.

Они́ говоря́т о рабо́те. Onlar iş hakkında konuşuyorlar.
Она́ ду́мает о деньга́х. O para hakkında düşünüyor.
Они́ мечта́ют о ребёнке. Onlar bir çocuğun hayalini kuruyorlar. (Onlar çocuk hakkında hayal kuruyor)

Фильм о Ма́фии. Film mafya hakkında.
Мечты́ о до́ме. Ev hakkında hayaller.
Я ду́маю о тебе́. Ben seni düşünüyorum. (Senin hakkında düşünüyorum)
Я ду́маю об уда́че. Şans hakkında düşünüyorum.
Я ду́маю об о́тпуске. Tatil hakkında düşünüyorum.

Где́ ты живёшь? в Москве́. Nerede yaşıyorsun? Moskova’da.
Где рабо́таешь? на заво́де. Nerede çalışıyorsun? Fabrikada.

Кот в коро́бке. Kedi kutunun içinde.
Кот лежи́т на коро́бке. Kedi kutunun üzerinde duruyor. (yatay olarak durmak)
Цветы́ стоя́т в ва́зе. Çiçekler vazoda duruyorlar. (dik olarak durmak)

Кни́га лежи́т на столе́. Kitap masanın üzerinde duruyor. (yatay olarak durmak)
Ко́шки сидя́т на кры́ше. Kediler çatının üzerinde oturuyorlar.
Когда́ у тебя́ о́тпуск? в ию́не. Tatilin ne zaman? Haziranda.

Verdiğimiz emeğe karşılık beğenilerinizi lütfen bizden esirgemeyin.

1 yorum yapılmış “Rusça Dersler”

Bir cevap yazın