Rusça Hareket Fiilleri Ön Ekleri

Rusça’da fiillerle birlikte kullanılan ön ekler: при, у, в, вы, под, от, до, про, пере, за, об- / обо, с- / со, вз- (вс-, взо-) , раз- + -ся , с- – + -ся. Gelin şimdi bu eklerin fillere nasıl etki ettikleri, eyleme nasıl bir anlam kattıklarını birlikte inceleyelim.

при- Ön eki (Yaklaşmak, yaklaştırmak. Gelmek, getirmek.)

приходи́ть в шко́лу, на рабо́ту, в магази́н, домо́й – okula, işe, markete, eve vs. gelmek

Örnek: Я всегда́ ра́но прихожу́ на рабо́ту. İşe her zaman erken gelirim.

—————————————————————————————————————————————–

у- Ön eki (Uzaklaşmak, uzaklaştırmak. Gitmek, götürmek. Ayrılmak, çıkmak)

уйти́ в шко́лу, на рабо́ту, в магази́н, домо́й – Okula, işe, markete, eve vs. gitmek

Örnek: Ма́мы дома нет, она́ ушла на рабо́ту. Annem evde değil. İşe gitti.

—————————————————————————————————————————————–

в- Ön eki (İçine girmek, içine sokmak)

Örnek: войти́ в ко́мнату – Odaya girmek

Örnek: войти́ в класс – Sınıfa girmek

Örnek: войти́ в кабине́т – Çalışma odasına girmek

—————————————————————————————————————————————–

вы- Ön eki (Dışarı çıkmak, içinden çıkmak: dışarı çıkarmak, içinden çıkarmak, kaçmak, kaçırmak)

Örnek: вы́йти из ко́мнаты – Odadan çıkmak

Örnek: вы́йти из магази́на – Marketten çıkmak

Örnek: вы́йти из о́фиса – Ofisten çıkmak

—————————————————————————————————————————————–

под- Ön eki (Yaklaşmak, yaklaştırmak)

Örnek: подойти́ ко мне – Bana doğru yaklaşmak / yanıma gelmek

Örnek: подойти́ к ма́ме – Anneye doğru yaklaşmak / yanına gelmek

Örnek: подойти́ к дру́гу – Arkadaşa doğru yaklaşmak / yanına gelmek

—————————————————————————————————————————————–

от- Ön eki (Uzaklaşmak, uzaklaştırmak, kalkmak (araçlar için), çekilmek; götürmek)

Örnek: отойти́ от маши́ны – Arabadan uzaklaşmak

Örnek: отойти́ от меня́ – Benden uzaklaşmak

—————————————————————————————————————————————–

до- Ön eki (Varmak, ulaşmak, gitmek; sonuna kadar getirmek)

Örnek: дое́хать до Москвы́ – Moskova’ya varmak

Örnek: добежа́ть до фи́ниша – Bitiş çizgisine koşarak ulaşmak

—————————————————————————————————————————————–

про- Ön eki (Geçmek, geçirmek)

Örnek: прое́хать магази́н – Dükkanı geçmek

Örnek: прое́хать остано́вку – Durağı geçmek

Örnek: Мы прое́хали ещё 3 остано́вки. Üç durak daha geçtik.

—————————————————————————————————————————————–

пере- Ön eki (Geçmek, geçirmek)

Örnek: переехать мост = переехать че́рез мост – Köprüden geçmek

Örnek: перейти доро́гу = перейти че́рез доро́гу – Yolun öbür tarafına geçmek

Örnek: перейти у́лицу = перейти че́рез у́лицу – Sokağın öbür tarafına geçmek

—————————————————————————————————————————————–

за- Ön eki

  1. Uğramak, bir şey bırakmak veya almak üzere bir yere uğramak, kısa bir süre sonra çıkmak üzere bir yere girmek
  2. arkasına girmek /saklanmak, arkasına götürmek / getirmek / koymak / saklamak
  3. içine girmek / sokmak / saklamak / saklanmak
  4. üstüne çıkmak / çıkarmak

Birlikte kullanılan edatlar: в / во, на, к, за, внутрь

Örnek: зайти́ / забежа́ть в магази́н – Mağazaya uğramak

Örnek: зайти́ / забежа́ть на рабо́ту – İş yerine uğramak

Örnek: Зайдём в магази́н? Mağazaya uğrayalım mı?

—————————————————————————————————————————————–

об- / обо-  Ön eki

  1. Bir engelin yanından geçmek, yanından geçirmek
  2. Bir engelin etrafında tur atmak
  3. Gezmek, dolaşmak

Örnek: обойти меня́ – Beni geçmek

Örnek: объехать я́му – Çukuru yandan geçmek

Örnek: объехать де́рево – Ağacı yandan geçmek

—————————————————————————————————————————————–

с- / со- Ön eki (Aşağıya inmek, aşağıya indirmek)

Örnek: съехать с горы – dağdan inmek (araçla)

Örnek: спры́гнуть с забо́ра – Çitten aşağıya atlamak

Örnek: соскочи́ть с поезда – Trenden atlamak

Örnek: сойти со ле́стницы – Merdivenden inmek

—————————————————————————————————————————————–

вз- (вс-, взо-) Ön eki (Yükselmek, yukarıya çıkmak, yukarıya çıkarmak)

Örnek: взлете́ть на де́рево – Ağaca çıkmak (uçarak)

Örnek: взобра́ться на го́ру – Dağa çıkmak (yavaş yavaş)

Örnek: вскочи́ть на стол – Masaya çıkmak (zıplayarak)

—————————————————————————————————————————————–

раз- + -ся Ön eki + Son eki (Dağılmak, dağıtmak)

Birlikte Kullanılna Edatlar: от, из, по

Örnek: разъехаться от гости́ницы – Otelden dağılmak

Örnek: разойти́сь от места ава́рии – Kaza yerinden dağılmak

Örnek: Маши́ны разъехались от гости́ницы. Arabalar otelden dağıldı.

—————————————————————————————————————————————–

с- – + -ся Ön eki + Son eki (Gelip / koşup / uçup vb. toplanmak veya toplamak)

Birlikte Kullanılan Edatlar: к, на, с

Örnek: сходи́ться к па́мятнику – Heykelin yanına gelip toplanmak

Örnek: съезжа́ться к теа́тру – Tiyatronun yanına gelip toplanmak (araçlarla)

Örnek: К па́мятнику сходи́лись лю́ди. Heykelin yanına insanlar gelip toplanıyordu.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.